
دانشگاه های دولتی آلمان
نام دانشگاه فنی مونیخ معمولاً در ابتدای فهرست دانشگاههای آلمان دیده میشود؛ اما برای کسی که با بودجه مشخص، مدرک ایرانی و یک رشته معین اقدام میکند، دانشگاه مناسب ممکن است در شهر دیگری باشد. رتبه دانشگاه مهم است، ولی باید کنار شهریه، زبان دوره، شرایط پذیرش و اعتبار مدرک در ایران قرار بگیرد.
در رتبهبندی کلی QS سال ۲۰۲۷، دانشگاه فنی مونیخ، لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ، هایدلبرگ و آزاد برلین، چهار دانشگاه نخست آلمان هستند. فهرست پیش رو دانشگاههای دولتی حاضر در این رتبهبندی را یکجا نشان میدهد و بعد، انتخابهای پزشکی و سایر رشتهها، هزینهها و مسیر درخواست پذیرش را بررسی میکند. اطلاعات مالی مربوط به ۲۰۲۷ فقط در مواردی آمده که رسماً اعلام شدهاند.
مزایای تحصیل در دانشگاههای دولتی آلمان
مزیت دانشگاه دولتی فقط به شهریه محدود نمیشود. برای دانشجویی که میخواهد مدرک دانشگاهی بگیرد و تجربه پژوهش یا کار تخصصی پیدا کند، چند ویژگی ارزش بررسی دارد:
- هزینه آموزشی مناسب در بسیاری از دورهها: بخش بزرگی از دورههای کارشناسی و ارشد پیوسته به رشته قبلی، شهریه عمومی ندارند؛ هرچند استثناهای مهمی وجود دارد.
- انتخاب میان آموزش پژوهشی و کاربردی: دانشگاههای جامع و فنی در کنار دانشگاههای علمیکاربردی دولتی، مسیرهای متفاوتی ارائه میکنند.
- دسترسی به محیط پژوهش و صنعت: بسته به رشته، امکان انجام پایاننامه، کارآموزی یا فعالیت دانشجویی در آزمایشگاهها و شرکتها وجود دارد.
- تنوع رشته و شهر: انتخاب شما به مونیخ و برلین محدود نیست؛ شهرهای دانشگاهی کوچکتر هم میتوانند برنامه متناسب با سوابقتان داشته باشند.
- خدمات پشتیبانی دانشجو: مشاوره تحصیلی، دفتر امور بینالملل، خدمات دسترسپذیری و راهنمایی شغلی از حمایتهای رایجاند؛ نوع و ظرفیت خدمات در هر مرکز فرق دارد.
برای استفاده از این مزایا، باید برنامه مشخصی را انتخاب کنید که شرایط ورود به آن را دارید. جزئیات کلی مقاطع و مسیر پذیرش را در راهنمای تحصیل در آلمان میتوانید بخوانید.
لیست دانشگاههای دولتی آلمان با رتبه QS سال ۲۰۲۷
جدول زیر، ۶۰ دانشگاه دولتی آلمان را که در فهرست کشوری رتبهبندی کلی QS سال ۲۰۲۷ آمدهاند، کنار هم قرار میدهد. این جدول، فهرست تمام مراکز دولتی آموزش عالی آلمان نیست؛ بسیاری از دانشگاههای علمیکاربردی و هنر در رتبهبندی کلی QS حضور ندارند. نبودن در این جدول به معنای نامعتبر بودن یک دانشگاه نیست.
مبنای اعداد، رتبهبندی جهانی QS است. همه رتبهها در این جدول کلی و جهانی هستند؛ رتبه رشته پزشکی، مهندسی یا مدیریت محسوب نمیشوند. دانشگاههای دارای عدد یکسان، رتبه مشترک دارند و بازههایی مانند ۸۰۱ تا ۸۵۰ نیز همان بازه اعلامشدهاند.
| دانشگاه دولتی | شهر اصلی یا محلهای اصلی | رتبه جهانی QS ۲۰۲۷ |
| دانشگاه فنی مونیخ، TUM | مونیخ | ۲۵ |
| دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان، LMU | مونیخ | ۶۱ |
| دانشگاه هایدلبرگ | هایدلبرگ | ۸۶ |
| دانشگاه آزاد برلین | برلین | ۹۸ |
| دانشگاه فنی آخن، RWTH | آخن | ۱۰۴ |
| مؤسسه فناوری کارلسروهه، KIT | کارلسروهه | ۱۱۰ |
| دانشگاه هومبولت برلین | برلین | ۱۴۰ |
| دانشگاه فنی برلین | برلین | ۱۵۸ |
| دانشگاه فنی درسدن | درسدن | ۱۸۵ |
| دانشگاه بن | بن | ۲۰۹ |
| دانشگاه هامبورگ | هامبورگ | ۲۰۹ |
| دانشگاه ارلانگن نورنبرگ، FAU | ارلانگن و نورنبرگ | ۲۱۸ |
| دانشگاه توبینگن | توبینگن | ۲۳۰ |
| دانشگاه فرایبورگ | فرایبورگ | ۲۴۵ |
| دانشگاه فنی دارمشتات | دارمشتات | ۲۵۰ |
| دانشگاه گوتینگن | گوتینگن | ۲۶۱ |
| دانشگاه کلن | کلن | ۲۶۹ |
| دانشگاه اشتوتگارت | اشتوتگارت | ۳۱۸ |
| دانشگاه مونستر | مونستر | ۳۷۰ |
| دانشگاه گوته فرانکفورت | فرانکفورت | ۳۷۶ |
| دانشگاه روهر بوخوم | بوخوم | ۴۰۲ |
| دانشگاه کنستانس | کنستانس | ۴۲۵ |
| دانشگاه مانهایم | مانهایم | ۴۲۵ |
| دانشگاه وورتسبورگ | وورتسبورگ | ۴۳۰ |
| دانشگاه لایبنیتس هانوفر | هانوفر | ۴۷۰ |
| دانشگاه بایرویت | بایرویت | ۴۷۲ |
| دانشگاه یوهانس گوتنبرگ ماینتس | ماینتس | ۵۰۰ |
| دانشگاه پوتسدام | پوتسدام | ۵۰۰ |
| دانشگاه یوستوس لیبیگ گیسن | گیسن | ۵۲۱ |
| دانشگاه لایپزیگ | لایپزیگ | ۵۴۰ |
| دانشگاه فریدریش شیلر ینا | ینا | ۵۶۷ |
| دانشگاه اولم | اولم | ۵۷۵ |
| دانشگاه برمن | برمن | ۵۸۱ |
| دانشگاه زارلاند | زاربروکن و هومبورگ | ۵۸۸ |
| دانشگاه معدن و فناوری فرایبرگ | فرایبرگ | ۵۹۴ |
| دانشگاه کیل | کیل | ۶۲۰ |
| دانشگاه اتو فون گوریکه ماگدبورگ | ماگدبورگ | ۶۴۶ |
| دانشگاه فنی دورتموند | دورتموند | ۶۹۱ |
| دانشگاه رگنسبورگ | رگنسبورگ | ۶۹۶ |
| دانشگاه فنی هامبورگ | هامبورگ | ۷۲۱ تا ۷۳۰ |
| دانشگاه هوهنهایم | اشتوتگارت | ۷۷۱ تا ۷۸۰ |
| دانشگاه فنی براونشوایگ | براونشوایگ | ۷۸۱ تا ۷۹۰ |
| دانشگاه مارتین لوتر هاله ویتنبرگ | هاله | ۸۰۱ تا ۸۵۰ |
| دانشگاه دویسبورگ اسن | دویسبورگ و اسن | ۸۰۱ تا ۸۵۰ |
| دانشگاه روستوک | روستوک | ۹۰۱ تا ۹۵۰ |
| دانشگاه فیلیپس ماربورگ | ماربورگ | ۹۵۱ تا ۱۰۰۰ |
| دانشگاه هاینریش هاینه دوسلدورف | دوسلدورف | ۹۵۱ تا ۱۰۰۰ |
| دانشگاه ووپرتال | ووپرتال | ۱۰۰۱ تا ۱۲۰۰ |
| دانشگاه بیلهفلد | بیلهفلد | ۱۰۰۱ تا ۱۲۰۰ |
| دانشگاه اولدنبورگ | اولدنبورگ | ۱۰۰۱ تا ۱۲۰۰ |
| دانشگاه گرایفسوالد | گرایفسوالد | ۱۰۰۱ تا ۱۲۰۰ |
| دانشگاه فنی کمنیتس | کمنیتس | ۱۰۰۱ تا ۱۲۰۰ |
| دانشگاه بامبرگ | بامبرگ | ۱۲۰۱ تا ۱۴۰۰ |
| دانشگاه کاسل | کاسل | ۱۲۰۱ تا ۱۴۰۰ |
| دانشگاه پادربورن | پادربورن | ۱۲۰۱ تا ۱۴۰۰ |
| دانشگاه زیگن | زیگن | ۱۲۰۱ تا ۱۴۰۰ |
| دانشگاه پاساو | پاساو | ۱۲۰۱ تا ۱۴۰۰ |
| دانشگاه تریر | تریر | ۱۴۰۱ و بالاتر |
| دانشگاه آگسبورگ | آگسبورگ | ۱۴۰۱ و بالاتر |
| دانشگاه فنی راینلاند فالتس، RPTU | کایزرسلاترن و لانداو | ۱۴۰۱ و بالاتر |
فرایبورگ و فرایبرگ دو دانشگاه متفاوتاند. دانشگاه هامبورگ نیز با دانشگاه فنی هامبورگ فرق دارد. هنگام جستوجوی رشته و ارسال مدارک، نام رسمی مرکز را بررسی کنید تا درخواست به دانشگاه اشتباه فرستاده نشود.
بهترین دانشگاه دولتی آلمان کدام است
اگر معیار، رتبهبندی کلی QS سال ۲۰۲۷ باشد، دانشگاه فنی مونیخ با رتبه ۲۵ جهان در جایگاه نخست آلمان قرار دارد. برای انتخاب رشته، بااینحال، باید محتوای دوره و گروه آموزشی را هم بررسی کرد. چند دانشگاه شناختهشده، کاربردهای متفاوتی برای فهرست انتخاب شما دارند.
دانشگاه فنی مونیخ
برای متقاضیان مهندسی، فناوری، علوم کامپیوتر و علوم طبیعی، TUM از گزینههای مهم است. دورههای انگلیسیزبان هم دارد، اما زبان و ضوابط هر برنامه مستقل است. دانشجوی ایرانی باید شهریه بینالمللی این دانشگاه را پیش از انتخاب آن وارد بودجه کند؛ دولتی بودن TUM به معنای تحصیل بدون شهریه برای همه نیست.
دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ
LMU دانشگاهی جامع است و برای بررسی برنامههای علوم انسانی، علوم طبیعی و پزشکی ارزش توجه دارد. آن را با دانشگاه فنی مونیخ اشتباه نگیرید؛ دانشکدهها، سامانه درخواست و ضوابط مالی دو دانشگاه یکی نیستند. اجاره مسکن در مونیخ نیز باید جدا از هزینه دانشگاه بررسی شود.
دانشگاه هایدلبرگ
هایدلبرگ برای علاقهمندان به پزشکی، علوم زیستی و پژوهشهای علوم طبیعی و انسانی گزینه شناختهشدهای است. دو نکته برای متقاضی ایرانی اهمیت دارد: مقررات شهریه دانشجویان غیراروپایی در بادنوورتمبرگ و سطح زبان موردنیاز رشته. برای بعضی رشتههای این دانشگاه، مدرک زبان عمومی رایج کافی نیست.
دانشگاه آزاد برلین
دانشگاه آزاد برلین یک دانشگاه دولتی است؛ واژه «آزاد» در نام آن به معنای خصوصی بودن نیست. در علوم انسانی، علوم اجتماعی و علوم طبیعی برنامههای متنوعی دارد. آموزش پزشکی آن در ساختار مشترک شاریته با دانشگاه هومبولت انجام میشود.
دانشگاه فنی آخن و مؤسسه فناوری کارلسروهه
آخن و کارلسروهه را بهویژه برای رشتههای مهندسی بررسی کنید. در ارشد، تعداد و محتوای واحدهای کارشناسی میتواند در پذیرش تعیینکننده باشد. صرف داشتن عنوان «مهندسی» در مدرک قبلی کافی نیست؛ تطبیق دروس و پیشنیازهای برنامه را از ابتدا بخوانید. کارلسروهه هم مشمول مقررات شهریه بادنوورتمبرگ است، مگر اینکه معافیت مربوط شامل حالتان شود.
دانشگاههای دولتی آلمان برای رشتههای مختلف
برای شروع انتخاب، جدول زیر چند گزینه را بر اساس حوزه تحصیلی کنار هم میگذارد. ترتیب نامها رتبهبندی تخصصی نیست؛ رتبه کلی هر دانشگاه در جدول اصلی آمده است. انتخاب نهایی باید در سطح رشته، مقطع و گرایش انجام شود.
| حوزه تحصیلی | دانشگاههای قابل بررسی | در صفحه رشته چه چیزی را بررسی کنید |
| مهندسی و فناوری | فنی مونیخ، آخن، کارلسروهه، اشتوتگارت، فنی دارمشتات | دروس پیشنیاز، گرایش، آزمایشگاه و ارتباط پروژه با صنعت |
| کامپیوتر و هوش مصنوعی | فنی مونیخ، زارلاند، فنی برلین، هومبولت، فنی دارمشتات | واحدهای ریاضی و برنامهنویسی، زبان و شرایط آزمون احتمالی |
| اقتصاد و مدیریت | مانهایم، گوته فرانکفورت، کلن، بن، LMU | پیشنیازهای اقتصاد و آمار، شرط معدل و آزمون احتمالی مدیریت |
| علوم پایه و طبیعی | هایدلبرگ، گوتینگن، بن، LMU، فرایبورگ | زمینه پژوهش استادان، امکانات آزمایشگاهی و ساختار پایاننامه |
| علوم انسانی و ادبیات | آزاد برلین، هومبولت، هایدلبرگ، توبینگن، LMU | زبان متنها و کلاسها، روش پژوهش و امکان انتخاب گرایش |
| کشاورزی و محیطزیست | هوهنهایم، گوتینگن، بن، فرایبورگ | محتوای رشته، کار میدانی و زمینه پژوهش |
در هنر، معماری و طراحی، نمونهکار و آزمون عملی ممکن است از رتبه کلی دانشگاه مهمتر باشد. دانشگاههای تخصصی هنر را هم بررسی کنید؛ محدود کردن انتخاب به جدول QS میتواند بعضی گزینههای مناسب را کنار بگذارد.
دانشگاههای دولتی پزشکی آلمان
پزشکی را باید جدا از بسیاری از رشتهها بررسی کرد. این دوره معمولاً آلمانیزبان و بسیار رقابتی است و ساختار آن با کارشناسی سهساله تفاوت دارد. جدول زیر نمونههای مهم مراکز دولتی ارائهدهنده پزشکی را نشان میدهد؛ ستون آخر، رتبه کلی دانشگاه است و نباید بهعنوان رتبه پزشکی منتشر شود.
| دانشگاه یا مرکز پزشکی دولتی | نکته کاربردی | رتبه کلی QS ۲۰۲۷ |
| هایدلبرگ | شرایط پردیس و مسیر درخواست پزشکی را جدا بررسی کنید | ۸۶ |
| لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ | از دو دانشگاه مونیخ و شرایط اختصاصی پزشکی تفکیک شود | ۶۱ |
| فنی مونیخ | ساختار ورود و مراحل آموزش پزشکی، با رشتههای معمول کارشناسی یکسان نیست | ۲۵ |
| شاریته برلین | دانشکده پزشکی مشترک آزاد برلین و هومبولت | رتبه مستقل در جدول کلی بالا ندارد |
| توبینگن | مقررات شهریه بادنوورتمبرگ را در نظر بگیرید | ۲۳۰ |
| فرایبورگ | شهریه دانشجوی غیراروپایی و زبان رشته بررسی شود | ۲۴۵ |
| فنی درسدن | پذیرش مربوط به رشته پزشکی را در سامانه دانشگاه بخوانید | ۱۸۵ |
| هاینریش هاینه دوسلدورف | شرایط پذیرش بینالمللی پزشکی مستقل بررسی شود | ۹۵۱ تا ۱۰۰۰ |
| لوبک | دانشگاهی با تمرکز بر پزشکی و حوزههای مرتبط | در فهرست ۶۰ دانشگاه بالا نیست |
برای مثال، هایدلبرگ برای متقاضیان دارای مدرک ورود خارجی در پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی، DSH-3 یا مدرک معادل تعیین کرده است؛ بنابراین نمیتوان شرط DSH-2 را به همه رشتههای پزشکی تعمیم داد. جزئیات انتخاب مراکز و رقابت پذیرش در مطلب بهترین دانشگاههای پزشکی آلمان بررسی شده است.
دانشگاههای دولتی مورد تأیید وزارت علوم و وزارت بهداشت
رتبه QS، دولتی بودن و تأیید ایران سه موضوع جدا هستند. اگر احتمال بازگشت و ارزشیابی مدرک را در نظر دارید، نام دانشگاه، مقطع، رشته و سال شروع تحصیل را کنار هم بررسی کنید. تأیید وزارت علوم جایگزین تأیید وزارت بهداشت برای رشتههای زیر نظر آن وزارتخانه نیست.
تأیید وزارت علوم برای ورودیهای ۲۰۲۷
در فهرست رسمی سازمان امور دانشجویان، با انتخاب سال شروع ۲۰۲۷ و کشور آلمان، وضعیت دانشگاهها نمایش داده میشود. نمونههای زیر از همان نتیجه استعلام انتخاب شدهاند؛ این جدول، جایگزین فهرست کامل و ضوابط ارزشیابی نیست.
| گروه رسمی وزارت علوم | نمونه دانشگاههای دولتی در فهرست ۲۰۲۷ | مقاطع درجشده در نتیجه استعلام |
| الف، ممتاز | فنی مونیخ، LMU، هایدلبرگ، آزاد برلین، هومبولت، آخن، کارلسروهه، فنی برلین، درسدن، هامبورگ، بن، گوتینگن | کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری |
| ب، خوب | فنی دارمشتات، اشتوتگارت، لایبنیتس هانوفر، زارلاند، بایرویت، برمن، پوتسدام، رگنسبورگ | کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری |
| ج، متوسط | مانهایم، فنی هامبورگ، معدن و فناوری فرایبرگ، کاسل، زیگن، پادربورن، پاساو، تریر | کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد؛ دکتری در این ردیفها درج نشده است |
این تفاوت برای متقاضی دکتری مهم است. برای نمونه، مانهایم در QS رتبه دارد، اما در نتیجه استعلام وزارت علوم برای ۲۰۲۷، گروه ج است. از رتبه جهانی دانشگاه نمیتوان درباره ارزشیابی همه مقاطع نتیجه گرفت. نامهای قدیمی دانشگاهها و ادغام مراکز را نیز با مشخصات رسمی تطبیق دهید.
تأیید وزارت بهداشت برای رشتههای علوم پزشکی
طبق اعلام مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت که روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی جهرم نیز منتشر کرده، اعتبار فهرست ۲۰۲۵/۲۶ برای ورودیهای ۲۰۲۶/۲۷ تمدید شده است. بنابراین قدیمی بودن عنوان فایل، بهتنهایی به معنای بیاعتبار بودن آن برای این ورودی نیست. برای شروع تحصیل در ۲۰۲۷/۲۸، باید اعلام مربوط به همان ورودی را ملاک قرار دهید؛ تمدید یک سال را نباید به سال بعد تعمیم داد.
برای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی، ابتدا دانشگاه ارائهدهنده همان مدرک را مشخص کنید و سپس نام آن را در فایل معتبر سال ورود، درگاه مرکز خدمات آموزشی و ضوابط ارزشیابی تطبیق دهید. حضور نام یک دانشگاه در فهرست وزارت علوم یا جدول QS، تأیید وزارت بهداشت را ثابت نمیکند. در انتخابهای برلین نیز نام شاریته و ساختار مشترک آن با آزاد برلین و هومبولت باید دقیق بررسی شود.
شرایط پذیرش دانشگاه های دولتی آلمان
پذیرش بر اساس شرایط رشته انجام میشود؛ یک حداقل معدل، سن یا آزمون مشترک برای تمام دانشگاههای دولتی وجود ندارد. دوره بدون محدودیت ظرفیت هم همچنان شرط مدرک تحصیلی و زبان دارد. دورههای محدودظرفیت، علاوه بر این شرایط، میان متقاضیان گزینش میکنند.
| مقطع یا مسیر | شرط اصلی ورود | نکته برای متقاضی ایرانی |
| کارشناسی | مدرک معتبر ورود به دانشگاه و زبان لازم | مستقیم بودن پذیرش یا نیاز به کالج، به نوع دیپلم و سابقه تحصیلی بستگی دارد |
| کارشناسی ارشد | کارشناسی مرتبط و پیشنیازهای علمی برنامه | ریزنمرات، محتوای درسها و گاهی حداقل واحدهای تخصصی بررسی میشوند |
| دکتری | مدرک مرتبط و احراز شرایط علمی | پذیرش استاد یا برنامه ساختاریافته، طرح پژوهش و تأمین مالی اهمیت دارند |
| پزشکی و سایر دورههای آزمون دولتی | مدرک ورود معتبر، زبان لازم و شرایط گزینش رشته | با مسیر کارشناسی و ارشد معمولی یکسان نیست |
اگر مدرک شما ورود مستقیم به کارشناسی را فراهم نکند، ممکن است به کالج مقدماتی و آزمون پایانی آن، FSP، نیاز داشته باشید. این آزمون مدرک ابیتور آلمان صادر نمیکند و ضرورت گذراندن کالج هم برای همه دارندگان دیپلم ایرانی یکسان نیست.
معدل و شرایط سنی
عبارتهایی مثل «پذیرش قطعی با معدل ۱۵» یا «ممنوعیت پذیرش بالای ۳۰ سال» را به همه دانشگاهها تعمیم ندهید. شرط نمره ممکن است در آییننامه رشته تعیین شده باشد و تبدیل معدل نیز باید بر اساس روش مورد قبول انجام شود. سن و فاصله تحصیلی را هم باید در کنار سابقه، هدف ادامه تحصیل، شرایط بورسیه و پرونده ویزا بررسی کرد.
مدارک لازم برای درخواست پذیرش
چکلیست نهایی را از صفحه همان دوره بردارید. معمولاً این مدارک در مرحله درخواست مطرح میشوند، اما همه آنها برای تمام مقاطع الزامی نیستند:
- گذرنامه و اطلاعات هویتی
- مدرک پایان تحصیل و ریزنمرات، همراه ترجمه مورد قبول
- مدرک زبان پذیرفتهشده توسط برنامه
- رزومه و، در صورت درخواست، انگیزهنامه
- شرح دروس برای بررسی پیشنیازهای ارشد
- توصیهنامه، طرح پژوهشی، نمونهکار یا نتیجه آزمون، اگر رشته درخواست کرده باشد
- ارزیابی مقدماتی مدارک یا VPD، فقط در دانشگاههایی که آن را لازم میدانند
ارزیابی VPD توسط uni-assist با ارزیابی ZAB یکی نیست. برای اپلای دانشگاه، نباید بدون درخواست دانشگاه هزینه و زمان صرف دریافت مدرکی کنید که در چکلیست نیست. بیمه، مدارک مالی و بعضی اصل مدارک نیز ممکن است در مرحله ثبتنام یا ویزا لازم شوند، نه لزوماً در اولین درخواست پذیرش.
دانشگاههای دولتی آلمان انگلیسی هستند یا آلمانی
زبان را باید برای «دوره» بررسی کرد، نه برای کل دانشگاه. بیشتر گزینههای کارشناسی آلمانیزباناند و در ارشد، انتخابهای انگلیسی بیشتری پیدا میشود. حتی دانشگاهی با تعداد زیادی دوره انگلیسی، ممکن است رشته موردنظر شما را فقط به آلمانی ارائه کند.
| زبان دوره | مدارک رایج یا نمونه شرط | نکته مهم |
| آلمانی | در بسیاری از دورهها DSH-2، آزمون TestDaF با TDN 4 در هر بخش یا telc C1 Hochschule | پذیرش هر مدرک و سطح لازم باید در صفحه رشته تأیید شود |
| انگلیسی | آیلتس آکادمیک، تافل یا مدرک دیگری که برنامه قبول دارد | حداقل نمره واحدی برای همه دانشگاهها وجود ندارد |
| دوزبانه | اثبات هر دو زبان مطابق مقررات برنامه | انگلیسی بودن بخشی از درسها، الزام آلمانی را حذف نمیکند |
چند نمونه واقعی از دورههای انگلیسیزبان، تفاوت انتخابها را روشن میکند. ارائه دوره در ۲۰۲۶ به معنای اعلام قطعی ظرفیت و ددلاین ورودی بعدی نیست؛ صفحه پذیرش همان ورودی را بخوانید.
| دانشگاه دولتی | نمونه برنامه | وضعیت زبان |
| زارلاند | کارشناسی ارشد علوم کامپیوتر | انگلیسی؛ شرط زبان پیشرفته در سطح C1 دارد |
| گوتینگن | کارشناسی ارشد فیزیک | امکان گذراندن کامل دوره به انگلیسی وجود دارد |
| علمیکاربردی راینوال | کارشناسی روابط بینالملل | انگلیسی؛ این مرکز در جدول کلی QS بالا حضور ندارد |
در ارشد علوم کامپیوتر زارلاند، نامه تحصیل قبلی به انگلیسی بهتنهایی جایگزین مدرک زبان پذیرفتهشده نیست. این نمونه نشان میدهد نباید عنوان «بدون آیلتس» را با «بدون اثبات زبان» یکی دانست. برای کارآموزی، زندگی روزمره و استخدام نیز یادگیری آلمانی حتی در دوره انگلیسیزبان مفید است.
مراحل اپلای و زمان پذیرش
درخواست ممکن است مستقیم به دانشگاه، از طریق uni-assist یا با دریافت VPD و سپس ثبت درخواست در سامانه دانشگاه انجام شود. این سه مسیر یکسان نیستند. وقتی دانشگاه VPD میخواهد، دریافت آن معمولاً پایان اپلای شما نیست.
- رشته، مقطع و ورودی را انتخاب کنید و پیشنیازها، زبان و هزینه همان برنامه را بخوانید
- امکان ورود با مدارک ایرانی و وضعیت ارزشیابی مدرک در ایران را بررسی کنید
- مسیر ارسال درخواست را مشخص کنید و زمان ترجمه و ارزیابی مدارک را در نظر بگیرید
- مدارک را در مهلت تعیینشده بارگذاری یا، در صورت الزام، ارسال کنید و هزینه بررسی را بپردازید
- پیامهای سامانه، درخواست رفع نقص و دعوت به ارزیابی یا مصاحبه را پیگیری کنید
- پس از پذیرش، ثبتنام، پرداخت مبالغ لازم، بیمه و آمادهسازی پرونده ویزا را انجام دهید
ترم زمستان در بسیاری از دانشگاهها از پاییز و ترم تابستان از بهار شروع میشود، اما زمان کلاسها و پذیرش هر برنامه فرق دارد. ۱۵ ژوئیه و ۱۵ ژانویه تاریخ عمومی برای تمام رشتهها نیستند؛ بهویژه ددلاین بعضی دورههای ارشد و متقاضیان غیراروپایی زودتر است. برای ورودی ۲۰۲۷، تاریخ را از فراخوان همان برنامه ثبت کنید.
شهریه دانشگاههای دولتی آلمان در ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷
«دولتی» نوع اداره دانشگاه را توضیح میدهد و «بدون شهریه» وضعیت مالی یک دوره را. در بسیاری از برنامهها شهریه آموزشی دریافت نمیشود، اما سهم خدمات ترمی باقی است. بعضی ایالتها، دانشگاهها و دورهها نیز مقررات شهریه جداگانه دارند.
| دانشگاه یا نوع هزینه | مبلغ اعلامشده | دامنه و زمان اعتبار |
| بسیاری از کارشناسیها و ارشدهای متوالی دولتی | بدون شهریه عمومی آموزشی | با رعایت استثناهای دانشگاه، ایالت و نوع دوره |
| سهم خدمات ترمی | طبق راهنمای فعلی DAAD، معمولاً ۷۰ تا ۴۳۰ یورو در هر ترم | مبلغ دقیق و خدمات مشمول آن در هر دانشگاه و ترم متفاوت است |
| دانشجویان مشمول شهریه غیراروپایی در بادنوورتمبرگ | ۱٬۵۰۰ یورو در هر ترم | با معافیتهای قانونی؛ دانشگاههایی مانند هایدلبرگ، فرایبورگ، توبینگن و کارلسروهه |
| کارشناسی TUM برای دانشجویان مشمول شهریه | معمولاً ۲٬۰۰۰ یا ۳٬۰۰۰ یورو در هر ترم | نرخهای فعلی، وابسته به برنامه |
| ارشد TUM برای دانشجویان مشمول شهریه | معمولاً ۴٬۰۰۰ یا ۶٬۰۰۰ یورو در هر ترم | نرخهای فعلی، وابسته به برنامه |
| کارشناسی TUM از زمستان ۲۰۲۷/۲۸ | ۲٬۳۰۰ یا ۳٬۴۰۰ یورو در هر ترم | افزایش اعلامشده برای ورودیهای مشمول نرخ جدید |
| ارشد TUM از زمستان ۲۰۲۷/۲۸ | ۴٬۶۰۰ یا ۶٬۸۰۰ یورو در هر ترم | افزایش اعلامشده برای ورودیهای مشمول نرخ جدید |
| برخی ارشدهای حرفهای، آموزش مداوم یا دورههای خاص | شهریه اختصاصی برنامه | دولتی بودن مرکز به معنای معافیت این دورهها نیست |
دانشگاه فنی مونیخ اعلام کرده دانشجویانی که پیشتر در همان برنامه ثبتنام کردهاند، تا پایان آن برنامه نرخ زمان شروع تحصیل خود را حفظ میکنند. همچنین شهریه بینالمللی کارشناسی و ارشد این دانشگاه را نباید به دکتری و دورههای آزمون دولتی تعمیم داد. سهم خدمات ترمی نیز از شهریه آموزشی جداست.
برای نمونهای با مبلغ مشخص، سهم ترمی هایدلبرگ در زمستان ۲۰۲۶/۲۷ برابر ۱۸۹٫۸۰ یورو اعلام شده است؛ شهریه ۱٬۵۰۰ یورویی، در صورت شمول، جدا اضافه میشود.
آیا شهریه دانشگاه دولتی قسطی میشود
امکان پرداخت قسطی را نمیتوان برای همه دانشگاهها تأیید کرد. برای نمونه، TUM در مقررات فعلی خود پرداخت شهریه بهصورت اقساط را مجاز ندانسته است. اگر معافیت یا کاهش شهریه میخواهید، باید جداگانه و در موعد مقرر درخواست بدهید؛ صرف ارسال درخواست، تأیید آن یا تعویق مهلت پرداخت را تضمین نمیکند.
بورسیه و حمایت مالی دانشگاههای دولتی
پذیرش از دانشگاه دولتی، خودبهخود بورسیه یا حقوق ماهانه ایجاد نمیکند. بعضی حمایتها برای شروع دورهاند، بعضی برای دانشجوی ثبتنامشده و بعضی فقط برای مرحله پایان تحصیل. پیش از اتکا به کمکهزینه، زمان درخواست و پرداخت آن را با بودجه ورود مقایسه کنید.
| برنامه حمایتی | چه کسانی میتوانند آن را بررسی کنند | نوع حمایت |
| Deutschlandstipendium | دانشجویان یا پذیرفتهشدگان واجد شرایط در دانشگاههای مشارکتکننده؛ با گزینش دانشگاه | ۳۰۰ یورو در ماه؛ حمایت رقابتی و غیرخودکار |
| بورسیههای DAAD | متقاضیان واجد شرایط فراخوان، بهویژه در تحصیلات تکمیلی و پژوهش | مبلغ، مدت، ملیت و رشته مجاز به برنامه بستگی دارد |
| هانس پیتر وایلد در هایدلبرگ | متقاضیان واجد شرایط شروع کارشناسی یا ارشد حوزههای ریاضی، کامپیوتر، علوم طبیعی و فناوری | در فراخوان فعلی، ۱٬۰۰۰ یورو در ماه |
| آمیرانا در هایدلبرگ | دانشجویان ثبتنامشده پزشکی و دندانپزشکی از کشورهای مشمول فراخوان | حمایت مالی اختصاصی با بررسی شرایط متقاضی |
| کمکهزینه پایان تحصیل STIBET | دانشجویان بینالمللی واجد شرایط در مرحله پایانی، در دانشگاههای ارائهدهنده | کمک محدود و وابسته به فراخوان و بودجه |
| اراسموس پلاس و حمایتهای تبادل | دانشجویان واجد شرایط برنامه جابهجایی بین دانشگاهها | کمک مرتبط با تبادل؛ بورسیه عمومی تمام دوره نیست |
برای مقایسه فراخوانها و تفاوت پوشش شهریه با کمکهزینه زندگی، راهنمای بورسیه تحصیلی آلمان را بخوانید. بعضی کمکها تنها پس از ثبتنام یا گذراندن بخشی از دوره قابل درخواستاند؛ چنین حمایتی را نباید پیش از تأیید، منبع قطعی هزینههای شروع تحصیل در نظر گرفت.
دانشگاه دقیقاً چه حمایتی ارائه میدهد
دفتر بینالملل میتواند درباره ثبتنام، امور اداری و خدمات دانشجویی راهنمایی کند. مشاوره روانشناختی، کمک به دانشجویان دارای معلولیت، برنامه همراه دانشجو و خدمات شغلی نیز بسته به مرکز در دسترساند. خوابگاه و غذاخوری معمولاً با خدمات سازمان دانشجویی مرتبطاند؛ داشتن پذیرش، اتاق خوابگاه را تضمین نمیکند.
کمک اضطراری، معافیت شهریه یا حمایت پایان تحصیل معمولاً به مدارکی مانند وضعیت مالی، پیشرفت درسی و شرایط شخصی نیاز دارد. همچنین فرصت دستیار پژوهشی یا آموزشی، یک موقعیت شغلی با قرارداد و شرایط انتخاب است؛ مزیتی نیست که همه دانشجویان بهمحض ورود دریافت کنند.
از پذیرش دانشگاه تا برنامه زندگی در آلمان
دانشگاه را با بودجه قابل تأمین انتخاب کنید. نبود شهریه، الزام اثبات هزینه زندگی را حذف نمیکند. برای پذیرش قطعی دانشگاه، رقم حساب مسدود در راهنمای رسمی سال ۲۰۲۶، ۱۱٬۹۰۴ یورو در سال است؛ مبلغ موردنیاز ورودی بعدی و سایر شیوههای اثبات مالی باید هنگام درخواست بررسی شوند. چکلیست متناسب با پذیرشتان در صفحه ویزای تحصیلی آلمان توضیح داده شده است.
اگر همراه همسر یا فرزند اقدام میکنید، هزینه مسکن و زندگی خانوادگی را از ابتدا وارد مقایسه دانشگاهها کنید. شرایط ویزای همراه آلمان به وضعیت اقامت، خانواده و ضوابط پرونده وابسته است؛ پذیرش دانشجو به معنای صدور خودکار و همزمان ویزای خانواده نیست.
دانشجوی بینالمللی میتواند با رعایت مقررات اقامت دانشجویی کار کند، اما درآمد احتمالی را جایگزین بودجه قطعی شروع نگذارید. پس از فارغالتحصیلی نیز برای واجدان شرایط امکان درخواست اقامت جستوجوی کار تا ۱۸ ماه وجود دارد. با پیدا کردن کار مناسب، باید شرایط تغییر اقامت و ویزای کاری آلمان بررسی شود؛ مدرک دانشگاه دولتی بهتنهایی شغل یا اقامت دائم ایجاد نمیکند.
جمعبندی
برای ساختن فهرست انتخاب، ابتدا دانشگاههایی را نگه دارید که رشته موردنظر، زبان مناسب و پیشنیازهای قابل احراز دارند. بعد هزینه کل، وضعیت تأیید مدرک در ایران و مهلت اپلای را کنار آنها بنویسید. رتبه QS در این مرحله کمککننده است، اما جای این بررسیها را نمیگیرد.
دانشگاه فنی مونیخ در QS سال ۲۰۲۷ بالاترین جایگاه آلمان را دارد؛ بااینحال، دانشگاه دیگری ممکن است از نظر رشته و بودجه برای شما مناسبتر باشد. برای تبدیل این فهرست به برنامه مهاجرت به آلمان، کارشناسان آوا میتوانند شرایط تحصیلی، زبان، بودجه و وضعیت خانواده شما را در کنار گزینههای دانشگاهی بررسی کنند.
سؤالات متداول
آیا دانشگاه دولتی همان دانشگاه رایگان است؟
این دو عنوان همپوشانی زیادی دارند، اما یکسان نیستند. دولتی بودن به نوع اداره دانشگاه اشاره دارد؛ شهریه به برنامه، ایالت و وضعیت دانشجو بستگی دارد. دانشگاه فنی مونیخ و مقررات بادنوورتمبرگ از نمونههای مهم دریافت شهریه از برخی دانشجویان غیراروپایی هستند.
آیا بدون زبان آلمانی میتوان کارشناسی دولتی خواند؟
بله، بعضی دورههای انگلیسیزبان کارشناسی، مانند روابط بینالملل در راینوال، وجود دارند. تعداد و تنوع آنها به اندازه دورههای آلمانی نیست و همچنان باید زبان انگلیسی، اعتبار مدرک ورود و سایر شروط پذیرش را احراز کنید.
دانشگاه علمیکاربردی دولتی چه فرقی با آوسبیلدونگ دارد
دانشگاه علمیکاربردی مدرک دانشگاهی مانند کارشناسی و ارشد ارائه میکند و معمولاً بر کاربرد حرفهای دانش تمرکز دارد. آوسبیلدونگ آلمان مسیر آموزش حرفهای جداگانهای است. دولتی بودن یک دانشگاه یا کاربردی بودن آموزش آن، به معنای دریافت حقوق آموزشی شبیه بعضی دورههای آوسبیلدونگ نیست.
دانشگاهی که رتبه QS ندارد نامعتبر است؟
خیر. بهویژه دانشگاههای علمیکاربردی و مراکز تخصصی هنر ممکن است در رتبهبندی کلی QS حضور نداشته باشند. وضعیت رسمی مرکز، اعتبار برنامه و، در صورت نیاز به بازگشت، شرایط ارزشیابی مدرک در ایران را جدا بررسی کنید.


