
تحصیل رشته پرستاری در آلمان
اگر با دیپلم ایران میخواهید پرستار شوید، سراغ کارشناسی پرستاری همراه با آموزش بالینی بروید. در دانشگاههایی مثل شاریته برلین، لوبک و دانشگاه علوم کاربردی هامبورگ، این دوره هفت ترم طول میکشد و پس از احراز شرایط، به مدرک کارشناسی و مجوز حرفهای پرستاری میرسد. اگر در ایران لیسانس پرستاری دارید، انتخاب به هدفتان بستگی دارد. برای کار بالینی در آلمان، اول مسیر ارزیابی مدرک و مجوز کار حرفهای را بررسی کنید. برای آموزش تخصصی یا پژوهش، ارشد و دکتری گزینههای جداگانهاند.
برای ورودی ۲۰۲۷، بعضی مراکز زمان پذیرش و دریافتی دانشجو را منتشر کردهاند. در جدولهای این مقاله، مبلغ و تاریخ هر مرکز را با دورهای که به آن مربوط است آوردهایم.
شرایط تحصیل پرستاری در آلمان و تفاوت مسیرها
اول از صفحه برنامه بخوانید که مدرک پایان دوره چیست و آیا به مجوز حرفهای پرستاری میرسد. عبارت «علوم پرستاری» در عنوان یک رشته ممکن است به برنامهای برای پرستاران شاغل یا یک دوره پژوهشی اشاره کند.
| مسیر | برای چه کسی مناسب است؟ | نتیجه دوره |
| کارشناسی پرستاری دوگانه | متقاضی ورود به حرفه پرستاری از مسیر دانشگاه | با گذراندن واحدها و قبولی در آزمون دولتی، مدرک کارشناسی و پس از احراز شرایط قانونی، مجوز حرفهای |
| آوسبیلدونگ پرستاری | متقاضی آموزش حرفهای در مدرسه پرستاری و مرکز درمانی | صلاحیت حرفهای پس از گذراندن دوره و آزمون دولتی |
| کارشناسی تکمیلی، ارشد یا دکتری | افراد دارای سابقه تحصیلی یا حرفهای مرتبط | ادامه تحصیل، تخصص یا پژوهش بر اساس برنامه. شرایط کار بالینی جداگانه بررسی میشود. |
کارشناسی دوگانه، کلاس دانشگاه و دورههای عملی در مراکز درمانی را در یک برنامه کنار هم میگذارد. قانون آلمان برای این دوره حداقل سه سال تعیین کرده است. در برنامههای هفتترمی، معمولاً آموزش در بیمارستان، خدمات پرستاری در منزل یا مراکز مراقبت بلندمدت را در کنار درسهایی مثل علوم پرستاری، ارزیابی نیاز بیمار، کار با تیم درمان و روش تحقیق میگذرانید. برای مسیر حرفهایِ خارج از دانشگاه، راهنمای آوسبیلدونگ آلمان را ببینید.
شرایط ورود به کارشناسی پرستاری در آلمان
برای اپلای با دیپلم ایران، ابتدا بررسی کنید که مدرکتان اجازه ورود مستقیم به دانشگاه را میدهد یا باید از مسیر کالج آمادگی دانشگاه اقدام کنید. نتیجه به مدرک و سوابق تحصیلی شما بستگی دارد. بعد سراغ شرط زبان و قرارداد مرکز کارآموزی بروید. بعضی دانشگاهها ابتدا متقاضی را به مرکز درمانی همکار معرفی میکنند و بعضی از ابتدا از شما میخواهند مستقیم به آن مرکز درخواست بدهید.
- زبان آلمانی: سطح و مدرک مورد قبول در هر برنامه فرق میکند. برای مثال، بیمارستان دانشگاهی هامبورگ برای پذیرش ۲۰۲۷ سطح C1 و بیمارستان ایتسهوه، شریک دانشگاه لوبک، حداقل B2 اعلام کرده است. مدرک انگلیسی بهتنهایی شرط آلمانی دورههای بالینی را برآورده نمیکند.
- معدل و گزینش: حداقل معدل مشترکی برای همه دانشگاهها وجود ندارد. بعضی مراکز نمرات، مصاحبه، کارآموزی یا سوابق عملی را در گزینش لحاظ میکنند.
- سن و سابقه: در مقررات فدرال این دوره، سقف سنی سراسری برای اپلای تعیین نشده است. سابقه کار تماموقت هم شرط عمومی ورود از مسیر دیپلم نیست. شرط کارآموزی مرکز را جدا ببینید. ایتسهوه برای ورودی اعلامشده، کارآموزی دوهفتهای در یک مرکز سلامت میخواهد.
مدارک لازم برای اپلای
پیش از ترجمه مدارک، دو چکلیست را بگیرید. یکی برای دانشگاه و دیگری برای بیمارستان یا مرکز آموزش عملی. بعضی مدارک را در مرحله درخواست میگیرند و بعضی را بعد از قبولی یا پیش از شروع کار بالینی.
- گذرنامه، دیپلم و ریزنمرات، همراه ترجمه رسمی و تأیید موردنیاز دانشگاه
- گزارش ارزیابی مدرک از یونیاسیست یا مرجع مورد قبول دانشگاه، در صورت درخواست
- مدرک آلمانی و مدارک کارآموزی یا کار مرتبط، اگر در شرایط برنامه آمده باشد
- رزومه، انگیزهنامه یا مدارک مصاحبه، طبق چکلیست مرکز
- پذیرش دانشگاه یا قرارداد مرکز آموزش عملی، با توجه به ترتیب اعلامشده
- گواهی سلامت، عدم سوءپیشینه یا مدارک واکسیناسیون، در مرحلهای که مرکز درمانی اعلام میکند
در مسیر تحصیل در آلمان، ممکن است دو مهلت جدا داشته باشید. یکی برای مرکز عملی و دیگری برای دانشگاه یا ارزیابی اولیه. منتظر پایان مهلت دانشگاه نمانید تا برای قرارداد مرکز اقدام کنید.
دانشگاههای مناسب تحصیل پرستاری در آلمان
این گزینهها را بر اساس برنامههای رسمی انتخاب کردهایم. اگر از دیپلم شروع میکنید، دنبال برنامهای باشید که صریحاً مجوز حرفهای پرستاری را در خروجی دوره ذکر کند. تاریخهای زیر زمانیاند که خود دانشگاه یا شریک درمانی آن منتشر کرده است.
| دانشگاه یا برنامه | مقطع و مدت | پذیرش و زمانبندی |
| شاریته برلین | کارشناسی دوگانه، ۷ ترم | شروع در ترم زمستان. شاریته برای مدارک غیراروپایی بازه معمول ۱ مه تا ۱۵ ژوئن برای گزارش یونیاسیست و ۱ ژوئن تا ۱۵ ژوئیه برای درخواست دانشگاه را اعلام کرده است. |
| دانشگاه علوم کاربردی هامبورگ و بیمارستان دانشگاهی UKE | کارشناسی دوگانه، ۷ ترم | برای شروع ۱ اکتبر ۲۰۲۷، درخواست گزینش UKE از ۱ آوریل تا ۳۱ مه ۲۰۲۷ است. متقاضیان دارای پیشنهاد قرارداد تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۷ برای ثبت درخواست دانشگاه فرصت دارند. |
| دانشگاه لوبک و بیمارستان ایتسهوه | کارشناسی دوگانه، ۷ ترم | بیمارستان ایتسهوه شروع ۱ اکتبر ۲۰۲۷ را اعلام کرده است. درخواست ابتدا از مسیر شریک عملی پیش میرود. |
| دانشگاه توبینگن و دانشگاه علوم کاربردی اسلینگن | کارشناسی پرستاری، ۷ ترم | آموزش نظری و بالینی در طول دوره. مهلت دانشگاه و شرایط شریک درمانی را برای ورودی خودتان بررسی کنید. |
| دانشگاه فرایبورگ | کارشناسی پرستاری با مسیر ورود به حرفه و ارشد علوم پرستاری | ارشد چهارترمی است. دانشگاه برای درخواست ارشد ورودی زمستان بازه سالانه ۱ ژوئن تا ۱۵ ژوئیه را اعلام کرده است. |
| دانشگاه ویتنهردکه | ارشد علوم پرستاری و مسیر دکتری مرتبط | برای ادامه تحصیل پس از کارشناسی مرتبط. متقاضی ارشد علوم پرستاری باید شرایطی از جمله مدرک آلمانی C1 را بررسی کند. |
اگر در جستوجو به نام «دانشگاه هامبورگ» برخوردید، به نام دقیق مؤسسه دقت کنید. دوره بالینی جدول بالا را دانشگاه علوم کاربردی هامبورگ با همکاری UKE ارائه میکند. در هایدلبرگ هم دوره «مراقبت سلامت بینحرفهای» شرایط جداگانه دارد و میتواند با یک آموزش سلامتِ در حال انجام همراه باشد. قبل از اپلای، از روی صفحه برنامه روشن کنید دقیقاً به چه مدرک و مجوزی میرسید.
تحصیل کارشناسی ارشد پرستاری در آلمان
اگر کارشناسی مرتبط دارید، ارشد میتواند شما را برای پرستاری پیشرفته، پژوهش، آموزش یا بهبود کیفیت مراقبت آماده کند. برای نمونه، ارشد علوم پرستاری دانشگاه فرایبورگ چهار ترم است و دانشگاه مدرک کارشناسی مرتبط و گواهی صلاحیت حرفهای در یکی از حرفههای اعلامشده را بررسی میکند. ویتنهردکه هم ارشد علوم پرستاری و برنامه پرستاری سلامت جامعه دارد.
مدارک رایج شامل دانشنامه، ریزنمرات، مدرک زبان، رزومه و، در برنامههایی که میخواهند، مدرک مجوز حرفهای و انگیزهنامه است. اگر لیسانس را در ایران گرفتهاید، بپرسید دانشگاه برای «مجوز حرفهای» چه مدرکی میپذیرد. سابقه کار دوساله و یک نمره زبان مشخص، شرط مشترک همه دورهها نیست. اگر هدف شما کار بالینی است، پیش از انتخاب ارشد، مسیر مجوز پرستاری را هم بررسی کنید.
آیا در آلمان دکتری پرستاری وجود دارد؟
بله. مسیر دکتری معمولاً پژوهشی است. برای مثال، دانشکده سلامت دانشگاه ویتنهردکه مسیر دکتری علوم پرستاری با عنوان Dr. rer. medic. دارد. در پرونده دکتری معمولاً مدرک تحصیلی مرتبط و ریزنمرات، طرح پژوهش، رزومه و توافقنامه استاد یا تأیید برنامه را بررسی میکنند. اگر طرح شما شامل دادههای بیماران باشد، دانشگاه درباره تأییدیه اخلاق پژوهش هم تصمیم میگیرد.
اگر بین ارشد و دکتری مردد هستید، از هدف شروع کنید. دکتری برای کار پژوهشی و دانشگاهی مناسب است. برای شروع کار بهعنوان پرستار بالینی، مجوز حرفهای و شرایط کارفرما را در اولویت بگذارید.
هزینه تحصیل پرستاری و دریافتی دوره دوگانه
بودجه را از روی سه رقم بسازید. شهریه یا سهم ترمی دانشگاه، هزینه زندگی شهر، و دریافتی درجشده در قرارداد مرکز عملی. در کارشناسی دوگانه مشمول قانون پرستاری، مرکز آموزش عملی برای مدت قرارداد دریافتی ماهانه در نظر میگیرد. مبلغ بین مراکز فرق میکند.
| مورد | مبلغ و زمان اعتبار |
| سهم ترمی دانشگاه علوم کاربردی هامبورگ | ۳۹۷ یورو برای زمستان ۲۰۲۶–۲۰۲۷. مبلغ ورودی بعدی را از دانشگاه بگیرید. |
| دانشگاههای دولتی بادنوورتمبرگ، مانند توبینگن و فرایبورگ | برای دانشجویان غیراروپایی مشمول، ۱٬۵۰۰ یورو شهریه در هر ترم، بهعلاوه سهم ترمی. شرایط معافیت را از دانشگاه بپرسید. |
| دریافتی کارشناسی دوگانه در بیمارستان ایتسهوه، ورودی اکتبر ۲۰۲۷ | طبق آگهی مرکز، ناخالص ماهانه سال اول ۱٬۴۹۰٫۶۹، سال دوم ۱٬۵۵۲٫۰۷ و سال سوم ۱٬۶۵۳٫۳۸ یورو |
| دریافتی کارشناسی دوگانه در UKE هامبورگ، ورودی اکتبر ۲۰۲۷ | اعلام اولیه مرکز برای سال اول ۱٬۷۱۵ یورو و از سال دوم تا ترم هفتم ۱٬۸۱۵ یورو در ماه است. رقم قرارداد را ملاک قرار دهید. |
| دانشگاه خصوصی یا برنامههای تکمیلی | مبلغ به دوره و قرارداد بستگی دارد. قبل از ثبتنام، شهریه کل، پرداخت ترمی و هزینههای اضافه را بپرسید. |
برای بودجه زندگی، اجاره، بیمه، خوراک و رفتوآمد تا محل کارآموزی را حساب کنید. اگر شیفتها در چند مرکز برگزار میشوند، فاصله هر مرکز تا محل اقامت هم مهم است. برای برآورد مسکن از راهنمای خوابگاه دانشجویی در آلمان استفاده کنید.
بورسیه تحصیل پرستاری در آلمان
برای کارشناسی، فراخوان کمکهزینه دانشگاه را کنار دریافتی قرارداد ببینید. برای ارشد یا دکتری، از شرایط فراخوان مطمئن شوید و زمان اپلای بورسیه را جدا از پذیرش دانشگاه در تقویمتان بگذارید.
- بورسیه ملی آلمان: شاریته در برنامه دویچلند استیپندیوم ماهانه ۳۰۰ یورو پرداخت میکند. عملکرد تحصیلی، مشارکت اجتماعی و شرایط فراخوان را بررسی کنید.
- بورسیه DAAD: در فراخوان ارشدِ همه رشتههای دانشگاهی با شروع معمول در اکتبر ۲۰۲۷، مبلغ ماهانه ۹۹۲ یورو اعلام شده است. در پایگاه DAAD کشور مبدأ و برنامه انتخابی را وارد کنید و واجد شرایط بودن و ددلاین را همانجا بررسی کنید.
- پژوهش در دکتری: فراخوانهای دانشگاه، موقعیتهای پژوهشی دارای قرارداد و بورسیههای دکتری را کنار هم ببینید. از گروه پژوهشی بپرسید مدت تأمین مالی، تعهد کاری و هزینه ثبتنام چگونه محاسبه میشوند. جزئیات برنامهها و مراحل اپلای در راهنمای بورسیه تحصیلی آلمان آمده است.
ویزای تحصیلی و همراهی خانواده
پس از گرفتن پذیرش، مدارک ویزای تحصیلی آلمان را با چکلیست نمایندگی آلمان تطبیق دهید. گذرنامه، پذیرش، مدارک مالی، مدرک زبان و بیمه بخشی از پروندهاند. اگر دانشگاه یا مرکز درمانی قرارداد عملی صادر کرده، آن را برای بررسی پرونده آماده کنید و درباره پذیرش این دریافتی بهعنوان مدرک مالی از نمایندگی بپرسید.
سفارت آلمان در تهران برای سال ۲۰۲۶ رقم مرجع تأمین هزینه زندگی را ۹۹۲ یورو در ماه یا ۱۱٬۹۰۴ یورو در سال اعلام کرده است. برای درخواست ۲۰۲۷ رقم و روش اثبات تمکن را از دستورالعمل همان زمان بگیرید. اگر همسر یا فرزندتان قرار است به شما ملحق شوند، نوع و مدت اقامت و توان تأمین مخارج خانواده در بررسی ویزای همراه آلمان اهمیت دارند.
کار و درآمد پرستاران در آلمان بر اساس سابقه
پرستاری در آلمان حرفهای دارای مجوز است. پس از دریافت مجوز میتوانید برای موقعیتهای بیمارستانی، مراقبت در منزل، مراکز توانبخشی یا مراقبت سالمندان اقدام کنید. اگر مدرک را در ایران گرفتهاید، معادلسازی حرفهای و شرایطی مانند زبان، سلامت و صلاحیت فردی را از مرجع ایالت مقصد پیگیری کنید. برای شناسایی مدرک پرستاری خارجی، معمولاً آلمانی سطح B2 لازم است.
جدول حقوق پایه پرستار در شش بازه سابقه
این جدول از حقوق پایه ناخالص تماموقت گروه P7 در قرارداد جمعی بیمارستانهای شهری آلمان (TVöD-K/VKA) محاسبه شده است. ارقام از ۱ مه ۲۰۲۶ اجرا شدهاند و جدول فعلی برای ژانویه تا مارس ۲۰۲۷ نیز مبنای مقایسه است. مسیر نمونه از پله ۲ شروع میشود و برای سابقه مستمر در همان گروه، پلههای بعدی در سالهای ۳، ۶، ۱۰ و ۱۵ به دست میآیند.
| سابقه در مسیر نمونه P7 | پله قرارداد | حقوق پایه ناخالص ماهانه |
| کمتر از ۲ سال | پله ۲ | ۳٬۵۱۰٫۳۰ یورو |
| ۲ تا کمتر از ۵ سال | پله ۲ و از سال ۳ پله ۳ | ۳٬۵۱۰٫۳۰ تا ۳٬۷۰۱٫۲۱ یورو |
| ۵ تا کمتر از ۱۰ سال | پله ۳ و از سال ۶ پله ۴ | ۳٬۷۰۱٫۲۱ تا ۳٬۹۹۸٫۳۳ یورو |
| ۱۰ تا کمتر از ۱۵ سال | پله ۵ | ۴٬۱۴۹٫۵۹ یورو |
| ۱۵ تا ۲۰ سال | پله ۶ | ۴٬۳۰۵٫۴۰ یورو |
| بیش از ۲۰ سال | پله ۶ | ۴٬۳۰۵٫۴۰ یورو |
کارفرما ممکن است بخشی از سابقه مرتبط قبلی را در تعیین پله ورود لحاظ کند. شیفت شب، تعطیلات، فوقالعاده پرستاری و ارتقا به گروه شغلی بالاتر هم در دریافتی اثر دارند. برای نمونه، در دادههای رسمی ۲۰۲۵ آژانس کار آلمان، میانه حقوق ناخالص ماهانه کارکنان تماموقت در گروه پرستاری عمومی بیمارستانی، بدون تخصص، ۴٬۵۸۷ یورو بوده است. برای مقایسه پیشنهاد شغلی، حقوق پایه و مبلغ شیفتها را جدا بپرسید. جزئیات پرداخت و مزایا را در راهنمای حقوق پرستاری در آلمان هم ببینید.
اخذ اقامت آلمان از طریق تحصیل پرستاری
پس از پایان موفق تحصیل دانشگاهی در آلمان، در صورت احراز شرایط از جمله تأمین مخارج زندگی، میتوانید تا ۱۸ ماه برای یافتن کار تخصصی اجازه اقامت بگیرید. با جابآفر مناسب و مجوز حرفهای در مشاغل بالینی، امکان درخواست اقامت کاری وجود دارد.
برای فارغالتحصیل دانشگاه آلمان، مسیر اقامت دائم تحت ماده ۱۸c میتواند پس از دو سال داشتن اقامت واجد شرایط نیروی متخصص و ۲۴ ماه پرداخت حقبیمه بازنشستگی قابل بررسی باشد. آلمانی در سطح B1، اشتغال واجد شرایط و تأمین هزینه زندگی هم بررسی میشوند. اگر بین مسیر تحصیل و شناسایی مدرک پرستاری ایران مردد هستید، شرایط هر دو را در راهنمای مهاجرت به آلمان مقایسه کنید.
چرا پرستاری را در آلمان بخوانیم؟
آموزش بالینی از دل همان دوره دانشگاهی شروع میشود. اگر میخواهید بعداً به پژوهش یا آموزش پرستاری بروید، داشتن مدرک کارشناسی امکان ادامه تحصیل را فراهم میکند. دریافتی دوره دوگانه هم بخشی از هزینه زندگی را پوشش میدهد. طبق گزارش آژانس کار آلمان، نرخ بیکاری در میان نیروهای متخصص پرستاری در ۲۰۲۵ حدود ۱٫۱ درصد بوده است. برای انتخاب برنامه، نوع محیط کار، شیفتها و زبان موردنیاز را هم کنار فرصتهای شغلی ببینید.
جمع بندی
اگر با دیپلم ایران برای ورودی ۲۰۲۷ اقدام میکنید، ابتدا کارشناسی دوگانهای را انتخاب کنید که به مجوز حرفهای پرستاری میرسد. بعد ببینید دیپلمتان برای ورود مستقیم پذیرفته میشود یا به کالج نیاز دارید، چه مدرک زبانی باید ارائه کنید و بیمارستان همکار تا چه تاریخی درخواست میپذیرد. پیش از انتخاب شهر هم دریافتی دوره را کنار هزینه زندگی بگذارید.
اگر لیسانس پرستاری ایران را دارید و میخواهید در بخش درمان کار کنید، از شناسایی مدرک در ایالت مقصد شروع کنید. این بررسی مشخص میکند مدرکتان پذیرفته میشود یا باید دوره جبرانی بگذرانید یا آزمون بدهید. اگر هدفتان ادامه تحصیل است، شرایط ورود به ارشد و پیشنیازهای همان برنامه را از دانشگاه بگیرید.
سوالات متداول تحصیل پرستاری در آلمان
تحصیل پرستاری در آلمان چقدر طول میکشد؟
کارشناسی دوگانه در دانشگاههای معرفیشده معمولاً هفت ترم است. ارشد علوم پرستاری فرایبورگ چهار ترم طول میکشد. برای دکتری مدت را از برنامه پژوهش و شرایط پذیرش همان دانشگاه بگیرید.
آیا میتوان پرستاری را به انگلیسی خواند؟
برای کارشناسی منتهی به مجوز بالینی، آلمانی در آموزش و محیط درمان اهمیت دارد. اگر رشتهای انگلیسیزبان پیدا کردید، زبان دورههای عملی و امکان دریافت مجوز پرستاری را از خود دانشگاه بپرسید.
با لیسانس پرستاری ایران باید دوباره کارشناسی بخوانم؟
اگر هدفتان کار بالینی است، اول نتیجه شناسایی مدرک را از مرجع ایالت مقصد بگیرید. ممکن است مدرک شما پذیرفته شود یا به یک دوره جبرانی یا آزمون نیاز داشته باشید. اگر هدفتان ارشد است، شرایط تحصیلی و مجوز حرفهای را از دانشگاه مقصد بپرسید.
آیا همزمان با تحصیل پرستاری میتوان کار کرد؟
شرایط کار جانبی به نوع اقامت، مقررات ویزا و قرارداد مرکز درمانی بستگی دارد. برنامه شیفتهای آموزشی هم در تصمیمگیری مهم است. پیش از قبول کار جانبی، زمان آزاد و محدودیتهای پرونده خودتان را بررسی کنید.


